Hareketli Ortalama Nedir?
Hareketli ortalama, belirli bir dönemdeki kapanış fiyatlarının ortalamasını hesaplayarak fiyat grafiğinin üzerine çizilen bir çizgidir. Temel işlevi, kısa vadeli fiyat dalgalanmalarını (gürültüyü) azaltarak altında yatan trendi görünür kılmaktır.
SMA (Basit Hareketli Ortalama)
SMA(n) = Son n günün kapanış fiyatlarının toplamı ÷ n
Tüm günlere eşit ağırlık verir. Hesaplaması kolay, gürültüyü iyi filtreler. Ancak güncel fiyat hareketlerine yavaş tepki verir.
EMA (Üssel Hareketli Ortalama)
Son fiyatlara daha fazla ağırlık veren, güncel fiyat değişimlerine SMA'ya kıyasla çok daha hızlı tepki veren hareketli ortalama türüdür.
Çarpan = 2 ÷ (n + 1) — 20 günlük EMA için: 2÷21 = 0.095
En Çok Kullanılan Hareketli Ortalamalar
- 9 / 10 günlük: Çok kısa vadeli momentum — günlük trading
- 20 günlük: Kısa vadeli trend — swing trading
- 50 günlük: Orta vadeli trend (kritik seviye)
- 100 günlük: Uzun vadeli trend onayı
- 200 günlük: Ana trend yönü — en kritik seviye
Altın Kesişim ve Ölüm Kesişimi
Altın Kesişim (Golden Cross) — Güçlü Alış Sinyali
50 günlük hareketli ortalama, 200 günlük hareketli ortalamayı aşağıdan yukarıya kestiğinde gerçekleşir. Uzun vadeli trend dönüşünün en güçlü teknik sinyallerinden biri olarak kabul edilir.
Ölüm Kesişimi (Death Cross) — Güçlü Satış Sinyali
50 günlük hareketli ortalama, 200 günlük hareketli ortalamayı yukarıdan aşağıya kestiğinde gerçekleşir. Uzun vadeli düşüş trendinin başlayabileceğinin işareti.
Hareketli Ortalama = Dinamik Destek/Direnç
200 günlük hareketli ortalama, kurumsal yatırımcıların yoğun biçimde takip ettiği bir seviyedir. Fiyat bu seviyeye yaklaştığında alıcıların (destek) veya satıcıların (direnç) devreye girmesi kendini gerçekleştiren bir kehanet haline gelir.
Hareketli Ortalamaların Sınırları
- Gecikmeli Gösterge: Geçmiş verilere dayanır, geleceği tahmin edemez.
- Yatay Piyasalarda Zayıf: Trend yokken çok sayıda yanlış sinyal üretir.
- Tek Başına Yetersiz: RSI, MACD, hacim gibi göstergelerle birleştirilmelidir.
Sonuç
Hareketli ortalamalar, trend yönünü belirlemek ve dinamik destek/direnç seviyeleri tespit etmek için vazgeçilmez araçlardır. Kısa vadeli EMA'lar ile uzun vadeli SMA'ları birlikte kullanmak, hem hızlı tepki hem de güvenilir trend bilgisi sağlar. Altın ve ölüm kesişimlerini mutlaka hacim ve diğer göstergelerle doğrulayın.