Mum Grafiği Nasıl Okunur?
Her mum çubuğu dört temel fiyat bilgisi içerir: açılış, kapanış, en yüksek ve en düşük. Gövde (body), açılış ile kapanış arasındaki farkı gösterirken; fitil (shadow/wick), seans içindeki fiyat uçlarını temsil eder.
- Yeşil/Beyaz Mum: Kapanış açılışın üzerinde → alıcılar baskın
- Kırmızı/Siyah Mum: Kapanış açılışın altında → satıcılar baskın
- Uzun Gövde: Güçlü yönsel baskı
- Uzun Fitil: Reddedilen fiyat seviyeleri — piyasa o yönü kabul etmedi
Temel Tek Mum Formasyonları
1. Doji
Açılış ve kapanış fiyatının neredeyse eşit olduğu; ince gövdeli, uzun fitilli formasyon. Kararsızlığı ve piyasanın dönüş noktasını işaret edebilir. Uzun bir yükseliş veya düşüşün ardından görülen Doji, tersine dönüş uyarısı verir.
2. Hammer (Çekiç)
Küçük gövdesi üstte, uzun alt fitili olan formasyon. Düşüş trendinin dibinde görüldüğünde güçlü bir dönüş sinyali verir. Piyasa düşmeye çalışmış ama alıcılar fiyatı yukarı çekmiştir.
3. Shooting Star (Kayan Yıldız)
Hammer'ın tersi: Küçük gövde altta, uzun üst fitil. Yükseliş trendinin tepesinde belirdiğinde düşüş sinyali verir. Fiyat yüksek seviyeleri test etmiş ama satıcılar baskın gelmiştir.
4. Marubozu
Fitilsiz, tamamen gövdeden oluşan mum. Açılıştan kapanışa tek yönlü güçlü hareket. Yeşil Marubozu aşırı alıcı baskısını, kırmızı Marubozu ise aşırı satıcı baskısını gösterir.
Çift Mum Formasyonları
Bullish Engulfing (Yutan Boğa)
Kırmızı bir mumun ardından gelen yeşil mum, bir önceki mumun gövdesini tamamen "yutar". Düşüş trendinin dibinde güçlü dönüş sinyali.
Bearish Engulfing (Yutan Ayı)
Yeşil mumun ardından gelen kırmızı mum, önceki mumun gövdesini yutar. Yükseliş trendinin tepesinde güçlü düşüş sinyali.
Üç Mum Formasyonları
Morning Star (Sabah Yıldızı)
Düşüş trendinde: büyük kırmızı mum → küçük gövdeli mum (Doji olabilir) → büyük yeşil mum. Güçlü dönüş formasyonu.
Evening Star (Akşam Yıldızı)
Yükseliş trendinde Morning Star'ın tersi: Büyük yeşil → küçük → büyük kırmızı. Yüksek güvenilirlikte düşüş dönüşü sinyali.
Three White Soldiers / Three Black Crows
Üç ardışık güçlü yeşil mum (soldiers) veya üç ardışık güçlü kırmızı mum (crows). Yeni trendin güçlü onayı.
Mum Formasyonlarında Dikkat Edilecekler
- Hacim Onayı: Yüksek hacimle oluşan formasyonlar daha güvenilirdir.
- Zaman Dilimi: Günlük grafikte oluşan formasyonlar 5 dakikalık grafiklere kıyasla çok daha güvenilirdir.
- Destek/Direnç Bölgesi: Kritik seviyelerde oluşan formasyonlar daha anlamlıdır.
- Trend Bağlamı: Her zaman genel trend içinde değerlendirin.
- Tek Başına Yetmez: RSI, MACD gibi göstergelerle doğrulama yapın.